Otvaranje izložbe „Kostim od skice do scene“

U Univerzitetskoj galeriji u Kragujevcu, u ponedeljak 3. septembra 2018. godine, sa početkom u 19,00 časova svečano će biti otvorena izložba autorke Jelene Janjatović, koja nosi naziv „Kostim od skice do scene“.

Pozorišna umetnost je sinteza više umetničkih rodova – teksta, režije, glume, slikarstva, muzike i igre -  u jedan homogeni scenski svet i život. Scenski kostim u funkciji pozorišne predstave prolazi kroz  četiri faze evolucije:

1) uobličavanje kostima (zamisao, ideja, skica);

2) izrada (kroj, materijal, šivenje);

3) scensko isprobavanje kostima (prilagođavanje);

4) kostim u scenskom dejstvu.

Složenost pozorišnog kostima uviđa se kroz njegove višestruke funkcije, karakterološke ili psihološke, likovne ili vizuelne, scenske ili dramaturške. Svaka faza razvoja kostima je zanimljiva za sebe. Utvrđivanje različitih odnosa: glumčevog  tela i kostima, odnos kostima i uloge (lika), odnos kostima i scenskog prostora, kao i uzajamni odnos svih kostima i njihovo sadejstvo. Scenski kostim u trenutku svog nastanka ne ispunjava samo anatomske zahteve tela, već i bitne dramaturške zahteve pozornice ostvarujući svoja simbolička i metaforička značenja. On može da govori kroz svoj likovno-vizuelni tekst, ali isto tako i da prikriva kroz vizuelni podtekst.

 Kostimografska ideja (skica) govori svojim sopstvenim jezikom kroz boju, liniju, formu. Slika kostima rešava oblik, boju i sadržaj  jer bi kostim zatim trebalo da nosi glumac – prirodno i životno. Sam kostim započinje život na sceni povezan sa pokretom, akcijom, muzikom, govorom i ritmom, što dočaravaju fotografije iz predstava. Fotografije otkrivaju i odnos kostima i scenografije, kao i odnos sa svetlošću i tamom scene. U toku predstave kostim doživljava promene – može biti stariji, pohabaniji. Može se do kraja raspasti, deliti sudbinu lika koji ga nosi. Najzad, kostim se može videti i kao izložbeni eksponat. Posmatrač može sagledati sve njegove uglove, proporcije, pun kolorit, izbor materijala, formu. Svojom likovnošću, skulpturalnošću, on najpotpunije i najizraženije otkriva sve kontraste i sukobe u jednoj drami, noseći sa sobom ideju predstave.

Zamisao je da, imajući u vidu sve navedene osobenosti kostima , prikažemo sav njegov umetnički izraz i snagu, pružajući mogućnost posmatraču da stekne jasniju predstavu o procesu nastanka kostima. Izložene eksponate bi činila  tri elementa: kostim, njegova skica (ideja) i fotografija, koja bi predstavila kostim u funkciji predstave.

Jelena Janjatović

Jelena Janjatović je rođena 20. aprila 1977. godine u Kragujevcu, gde je završila osnovnu školu i gimnaziju. Akademiju primenjenih umetnosti i dizajna (odsek scenski kostim) završila u Beogradu 2005. godine u klasi prof. Milanke Berberović. U toku studija bila stipendista Knjaževsko-srpskog teatra, gde je i stalno zaposlena od 2005. godine. Prvu kostimografiju radi 1999. godine za predstavu  Dangube u režiji Nenada Todorovića.

Slede kostimografije za predstave:

Dr Šuster- režija Jovan Gligorijević, Iskoristi dan- Đorđe Milosavljević, Adakia- Boško Dimitrijević, Dr Strap- John Murdock, Dezmond- monodrama John Mortimer, Leteti- Gordan Matić, Kontumac- Žanko Tomić, Sedam- Uroš Jovanović, Pinokio- Dušan Bajin, Svemironična bajka- Milić Jovanović, Laža i paralaža- Dragan Jakovljević, Poslednje mene- Massimo Luconi, Povratak kneževog sokola- Boško Dimitrijević, Molitva za Kragujevac- Ana Zdravković, Dnevnik jednog ludaka- Dušan Stanikić, Karnevalski prizori- Matei Varodi, Pisati skalpelom-Ivana Koraksić, Nebesni hleb- Dragan Jakovljević, Čudo po Joakimu- Slavenko Saletović, Tetovirane duše- Dejan Cicmilović (potpisala kostim,scenografiju i plakat), Seobe- Pjer Valter Polic, Stefan i prokaza- Milić Jovanović,  Gusari- Jan Čani, Konak u Kragujevcu- Vladimir Lazić, Noć u kafani Titanik- Nebojša Bradić, Ubiti pticu rugalicu- Nebojša Bradić, Jedan čovek dvojica gazda- Nebojša Bradić, Ustvari teatar- Andrea Ada Lazić, San letnje noći- Pjer Valter Polic, Gospođa Ministarka- Jovan Grujić, Ujka Vanja- Jovan Grujić, Kir Janja-Dragana Varagić, Pioniri iz Ingolštata- Ivana Vujić, Moje bivše, moji bivši- Slađana Kilibarda, Klub Novi svetski poredak- Aleksandar Dunđerović, Yahoo- Miloš Krstović, Art- Jasmina Reza, Čovek,zver,vrlina- Marko Misirača, Bašta sljezove boje- Marko Misirača, Plače, al sad od sreće- Dragan Jakovljević, Pigmalion- Boško Dimitrijević, Do gole kože-Pjer Valter Polic, Hladnjača za sladoled- Primož Bebler, 12 gnevnih ljudi- Nil Flackman, Zeleni zraci-Milica Kralj, Prevaranti u suknji –Milić Jovanović, Tri praseta-Mladen Knežević.

Nagrade:

Diploma Knjaževsko-srpskog teatra 2006.god.

Godišnja nagrada Knjaževsko-srpskog tetara 2007.godine

Nagrada za najbolju kostimografiju na Joakim festu 2007.godine (M.Crnjanski Seobe-P.V. Polic)

XIII Pozorišni festival za decu Festić, Beograd, nagrada za kostim (C.Collodi Pinokio-D.Bajin)

Izložbe:

Galerija Progres, Beograd- Putovanje (grupna izložba)

Muzej Primenjene umetnosti, Beograd- grupna izložba kostima za operu LULU (inspirisana origamijem)

Muzej primenjene umetnosti ,Beograd- grupna izložba bunraku lutaka za operu Madam Baterflaj(u saradnji sa ambasadom Japana)