Monografija „PAK – softverski paket za modeliranje u inženjeringu i bioinženjeringu“ promovisana u Ogranku SANU u Nišu

U Ogranku Srpske akademije nauka i umetnosti u Nišu 11. septembra 2026. godine održana je promocija monografije PAK – softverski paket za modeliranje u inženjeringu i bioinženjeringu (50 godina razvoja i primene), u organizaciji Centra za naučnoistraživački rad SANU i Univerziteta u Kragujevcu.

Prisutne je pozdravio akademik Miloš Đuran, upravnik Centra za naučnoistraživački rad SANU i Univerziteta u Kragujevcu, zahvalio je Ogranku SANU u Nišu na gostoprimstvu i učešću u predstavljanju ovog značajnog naučnog izdanja. Akademik Vlada Veljković, upravnik Ogranka SANU, predstavio je biografiju akademika Miloša Kojića, inicijatora i glavnog autora softverskog paketa PAK i urednika monografije, ukazujući na njegov dugogodišnji naučni rad i doprinos razvoju računarske mehanike i njenoj primeni u inženjerstvu i bioinženjeringu.

O monografiji i razvoju softverskog paketa PAK govorio je akademik Miloš Kojić, njen urednik, kao i inicijator i glavni autor softverskog paketa. U svom izlaganju predstavio je razvojni put PAK-a, od njegovih početaka do savremenih primena, ukazujući na značaj dugogodišnjeg naučnoistraživačkog rada, kontinuiranog unapređivanja sistema i saradnje sa istraživačima i institucijama u zemlji i inostranstvu.

Nakon predavanja prikazan je dokumentarni film posvećen istorijatu i razvoju softverskog paketa PAK, koji kroz svedočanstva i dokumenta prati njegov razvoj tokom proteklih pet decenija.

Monografija je posvećena jubileju – 50 godina razvoja i primene softverskog paketa PAK (Program za analizu konstrukcija), jednog od značajnih domaćih ostvarenja u oblasti računarskog modeliranja u inženjeringu i bioinženjeringu. PAK je tokom pet decenija razvijan i unapređivan u skladu sa razvojem savremene računarske mehanike, a njegove primene obuhvataju različite oblasti inženjerstva, bioinženjeringa i naučnoistraživačkog rada.

Monografija je objavljena kao specijalni broj časopisa Journal of the Serbian Society for Computational Mechanics, pod naslovom 50 Years of the Finite Element Program PAK. Njeni izdavači su Centar za naučnoistraživački rad SANU i Univerziteta u Kragujevcu, Fakultet inženjerskih nauka Univerziteta u Kragujevcu, Istraživačko-razvojni centar za bioinženjering – BIOIRC iz Kragujevca, Houston Methodist Research Institute – Department of Nanomedicine, Institut za vodoprivredu „Jaroslav Černi“ iz Beograda i Institut za informacione tehnologije Univerziteta u Kragujevcu.

Promocija u Nišu bila je nastavak predstavljanja monografije i dokumentarnog filma posvećenih istorijatu i razvoju PAK-a. Prethodno su monografija i film predstavljeni u junu ove godine u Ogranku SANU u Novom Sadu, dok je prva svečana promocija monografije održana 10. oktobra 2025. godine na Fakultetu inženjerskih nauka Univerziteta u Kragujevcu.

Promocija u Nišu još jednom je ukazala na značaj višedecenijskog rada na razvoju PAK-a, kao i na vrednost domaćeg naučnog znanja, kontinuiteta istraživanja i međunarodne saradnje koji su omogućili njegovu primenu u različitim oblastima i doprineli prepoznatljivosti ovog softverskog sistema i van granica Srbije.