Naučni skup o industrijalizaciji i društvenim promenama u gradovima centralne Srbije

U Svečanoj sali Univerziteta u Kragujevcu, 9. oktobra 2026. godine, održan je naučni skup „Gradovi u transformaciji: industrijalizacija i društvene promene u centralnoj Srbiji 1945–1991“, posvećen procesima koji su tokom druge polovine XX veka uticali na razvoj gradova, promene u strukturi stanovništva i oblikovanje novih društvenih i kulturnih obrazaca.

Skup je organizovao Centar za naučnoistraživački rad Srpske akademije nauka i umetnosti i Univerziteta u Kragujevcu, u saradnji sa Odeljenjem istorijskih nauka Srpske akademije nauka i umetnosti, u okviru obeležavanja 50 godina od osnivanja Univerziteta u Kragujevcu.

Na otvaranju su govorili akademik Miloš Đuran, upravnik Centra za naučnoistraživački rad SANU i Univerziteta u Kragujevcu, prof. dr Biljana Petrović, prorektor za naučnoistraživački rad Univerziteta u Kragujevcu, i Ana Petrović Jelić, članica Gradskog veća za kulturu.

Program je obuhvatio 16 izlaganja istraživača i stručnjaka iz osam gradova, predstavljajući različite pristupe proučavanju industrijalizacije, urbanizacije i društvenih promena. Među učesnicima su bili akademici Dragan Bogetić i Ljubodrag Dimić, kao i predstavnici instituta, muzeja i univerzitetskih ustanova iz Beograda, Kragujevca i drugih gradova Srbije.

Izlaganja su se bavila preobražajem Beograda u vreme priprema i održavanja Prve konferencije nesvrstanih zemalja 1961. godine, razvojem Kragujevca kao univerzitetskog centra, modernizacijom Kraljeva, urbanističkom transformacijom Trstenika i uticajem industrije na razvoj Kraljeva i Kruševca. Posebna pažnja posvećena je i odnosima industrije, kulture i umetnosti, kao i promenama koje su pratile preobražaj gradova iz pretežno agrarnih sredina u regionalna industrijska, obrazovna i kulturna središta.

Skup je otvorio prostor za sagledavanje lokalnih iskustava u širem društvenom i istorijskom kontekstu, ukazujući na značaj povezivanja istraživanja industrijskog razvoja, urbanog prostora i svakodnevnog života stanovništva. Razmatranje razvoja Kragujevca kao univerzitetskog centra posebno je doprinelo temi skupa u kontekstu obeležavanja jubileja Univerziteta.

Radovi predstavljeni na skupu biće objavljeni u zborniku radova tokom 2027. godine, čime će rezultati istraživanja biti dostupni široj naučnoj javnosti i predstavljati osnovu za dalja proučavanja istorije gradova i društvenih promena u centralnoj Srbiji.